หลายๆ คนอาจจะได้ข่าวมาแล้วว่า wikipedia กำลังทดสอบหน้าเว็บใหม่ที่ได้รับการออกแบบมาเพื่อให้คนใช้ได้ง่ายขึ้น

ว่าง่ายๆ ก็คือทำให้ Usability ของ wikipedia ดีขึ้นนั่นเอง

…

เรื่องนี้เป็นเรื่องที่น่าสนใจมาก เพราะ Wikipedia ทำแบบเปิดเผย ตาม concept ของ wiki ทุกประการ มีบทความออกมามากมาย เข้าไปตามอ่านกันได้ที่นี่ http://usability.wikimedia.org/wiki/Main_Page

ผมเข้าไปอ่่านแล้วหยุดแทบไม่ได้ เพราะมันน่าสนใจสำหรับคนที่ชอบ Usability แบบผม และนั่นเป็นที่มาของ post นี้ (และอีกหลายๆ อันที่จะตามมา) เราจะมาดูกันว่า wikipedia ทำอะไรไปบ้าง และเราจะสามารถเรียนรู้อะไรจากเค้าบ้าง

มาดูกันดีกว่าว่า โครงการนี้มาเริ่มต้นอะไรกันยังไง!

…

Goal

จุดมุ่งหมายหลักๆ ของ usability improvement ครั้งนี้คือ ทำให้คนสามารถ participate กับ wikipedia ได้ง่ายขึ้น

ถ้าคุณทำงานหรือเรียนมาด้าน Computer คุณอาจจะคิดว่า wikipedia ใช้ง่ายจะตาย ไม่เห็นจะยากตรงไหน…แต่ในมุมมองของคนทั่วไปแล้วการที่จะเข้าไปแก้ไขบทความใน wikipedia นั้นแทบจะเป็นเรื่องที่… “เลิกคิดได้เลย” ละกัน

Usability testing

ก่อนที่จะเริ่มต้นแก้ไข Usability ก็ต้องมาหากันก่อน ว่าอะไรที่มันไม่ดี อะไรที่มีปัญหา อะไรที่มันใช้ยาก

วิธีที่ง่ายที่สุดในการตอบคำถามเหล่านั้นก็คือการทำ Usability testing

Usability testing ในที่นี้ ว่าง่ายๆ ก็คือการให้คนมานั่งเล่นเว็บของเรา โดยเราบอกให้เค้าทำสิ่งที่เราต้องการโดยไม่ต้องบอกเค้าว่าต้องทำยังไง ให้เค้าหาเอาเอง จากนั้นเราก็ต้องทำการเฝ้าดูว่าเค้าคลิกอะไร, ทำอะไร, ตรงไหนบ้าง เพื่อที่จะเรียนรู้วิธีการของ “คน” ว่าเค้าทำยังไง

ยกตัวอย่างเช่น

ผมทำเว็บขายของ แล้วผมอยากรู้ว่า คนสามารถเข้ามาซื้อของใน web ของผมได้ง่าย (อย่างที่ผมคิด) หรือเปล่า?

ดังนั้นวิธีที่ง่ายที่สุดในการทำ usability testing สำหรับเรื่องนี้ก็คือ บอกให้เพื่อนๆ ลองเ้ข้ามาซื้อของใน web ของผม ส่วนผมก็เฝ้าดูว่าเค้าจะสามารถทำการซื้อของในเว็บของผมได้สำเร็จมั้ย

ถ้าเค้าซื้อได้ไม่สำเร็จแปลว่า fail ขั้นเทพ เตรียมตัวแก้เยอะได้เลย

แต่ถ้าเค้าซื้อสำเร็จก็ต้องมานั่งดูว่า เค้าทำอะไรลงไปบ้าง, ทำถูกวิธีแบบที่เราตั้งใจให้มันเป็นรึเปล่า, เค้าหาปุ่มที่เราตั้งใจให้เค้ากดเจอรึเปล่า, เค้าข้ามขั้นตอนอะไรไปรึเปล่า, และอีกมากมาย

จากนั้นก็ต้องเอาผลลัพท์มาสอบถามว่า ทำไมเพื่อนของเราถึงทำแบบนั้น สุดท้ายก็เอาข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์เพื่อที่จะแก้ไขให้คนเหล่านั้นใช้เว็บของเราได้ง่ายขึ้น

การทำ Usability testing ต้องทำเรื่อยๆ ไม่ใช่ทำครั้งเดียวจบนะครับ อาจจะซัก 2 เดือนทำที

…

อย่างไรก็ตามที่พูดมาทั้งหมด “คน” ที่เราจะให้เค้ามาช่วยทำ usability testing ต้องเป็นคนหลายๆ แบบ ไม่ใช่คนแบบเดียว และยิ่งไม่ควรจะเป็นคนที่มีพื้นฐานคล้ายๆ เรา (เช่น จบมาจากที่เดียวกัน, ทำงานที่เดียวกัน)

ใน post หน้าเราจะมาว่ากันต่อเรื่องการหาคน และขั้นตอนต่อไปที่ wikipedia ทำใน Usability initiative ครั้งนี้ครับ